
Szafa wydaje się czymś prywatnym, ale ma też swoją cenę dla środowiska. Parlament Europejski w opracowaniu zaktualizowanym 12 września 2025 roku podaje, ile ziemi, wody i surowców średnio zużywa konsumpcja tekstyliów jednego mieszkańca UE w 2022 roku, ile przy tym powstaje emisji dwutlenku węgla oraz ile ubrań trafia do kosza — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, jak duży jest ślad ubrań w liczbach.
Parlament Europejski opublikował pierwszą wersję infografiki o wpływie produkcji tekstyliów i odpadów na środowisko 29 grudnia 2020 roku, a ostatnią aktualizację 12 września 2025 roku. Zebrano w niej dane o tym, ile zasobów pochłania ubieranie się mieszkańców Unii Europejskiej. Ślad środowiskowy to w tym ujęciu ilość ziemi, wody, surowców i emisji, które stoją za konsumpcją danego produktu. Podane liczby dotyczą średnich dla całej UE, a nie pojedynczego sklepu czy marki.
Według Parlamentu konsumpcja tekstyliów jednej osoby w UE w 2022 roku wymagała średnio 323 metrów kwadratowych ziemi, 12 metrów sześciennych wody i 523 kilogramów surowców. Dwanaście metrów sześciennych to dwanaście tysięcy litrów. W tej samej publikacji podano, że zakupy tekstyliów w UE w 2022 roku wygenerowały około 355 kilogramów emisji dwutlenku węgla na osobę.
Parlament podaje, że konsumpcja tekstyliów w UE wzrosła z 17 kilogramów na osobę w 2019 roku do 19 kilogramów na osobę średnio w 2022 roku. Jednocześnie rocznie około 12 kilogramów ubrań na osobę trafia w UE do kosza. Z tych samych danych wynika, że mniej niż połowa zużytych ubrań jest zbierana do ponownego użycia lub recyklingu. Tylko jeden procent zużytych ubrań jest przetwarzany na nowe ubrania. Wzrost konsumpcji wynosi więc dwa kilogramy na osobę w ciągu trzech lat. Zbiórka obejmuje przy tym łącznie ponowne użycie i recykling, więc nie każde zebrane ubranie zostaje przerobione.
W opracowaniu znalazło się też porównanie na poziomie pojedynczej rzeczy: do wyprodukowania jednej bawełnianej koszulki potrzeba według szacunków 2700 litrów wody słodkiej. Parlament podaje również, że produkcja tekstyliów odpowiada szacunkowo za około 20 procent światowego zanieczyszczenia czystej wody. Te dane pokazują, że ślad ubrań zaczyna się na długo przed wejściem do sklepu. Dla kupującego oznacza to, że jedna rzecz niesie ze sobą więcej, niż widać na metce z ceną.
Parlament zwraca uwagę, że jedno pranie ubrań z poliestru może uwolnić 700 tysięcy włókien mikroplastiku, które mogą trafić do łańcucha pokarmowego. To przykład śladu, który powstaje już w domu, w trakcie użytkowania ubrań, a nie tylko podczas produkcji. Liczba pokazuje skalę zjawiska, ale nie mówi, ile włókien uwalnia konkretna rzecz, bo opracowanie nie podaje takich szczegółów.
Podane wartości są średnimi dla Unii Europejskiej i dotyczą konsumpcji w 2022 roku, więc nie opisują wprost twojej szafy ani jednego zakupu. Pokazują raczej skalę problemu i kierunek zmian, bo konsumpcja rośnie, a odzyskiwanie ubrań pozostaje niewielkie. Opracowanie nie rozstrzyga, jak powinien postępować pojedynczy kupujący, i nie ocenia konkretnych marek. Każdy może jednak spojrzeć na własną szafę przez pryzmat tych liczb i zadać sobie pytanie, co naprawdę nosi, a co leży niewykorzystane.
Według Parlamentu Europejskiego konsumpcja tekstyliów jednej osoby w UE w 2022 roku wymagała średnio 323 metrów kwadratowych ziemi, 12 metrów sześciennych wody i 523 kilogramów surowców. Konsumpcja rośnie, a mniej niż połowa zużytych ubrań jest zbierana do ponownego użycia lub recyklingu. Warto więc traktować ubrania jak rzeczy, które mają swoją cenę także poza metką.
5 pytań · minuta